18/02/2011

Wibert Aerts confronteert hedendaagse muziek met Bach

Wibert Aerts Na de release van de cd Violin Faces en de zeer goede ontvangst ervan in de binnen- en buitenlandse pers, besloot violist Wibert Aerts (foto) verder het solorepertoire voor viool te exploreren. Hij ontwikkelde een aantal spannende vioolsoloprogramma's waarin hij hedendaagse werken confronteert met werk van J.S. Bach, waaronder bijvoorbeeld de Sequenza VIII van Berio, die direct geïnspireerd werd door de chaconne van de partita in re klein. De polyfonische mogelijkheden van de viool die Bach in zijn partita's en sonates tentoonspreidt, worden in Berio's Sequenza VIII nog verder doorgedreven. De interpretatie van dit werk vergt dan ook een extreme virtuositeit, een kwaliteit die Aerts ten volle bezit. Ook in andere hedendaagse composities van Bartók en Kurtág dienen Bachs partita's en sonates vaak als model en worden de grenzen van het vioolspel afgetast. Dankzij het evenwichtige en kraakheldere spel van Aerts komt de afwisseling tussen de expressieve en de meer technische passages in deze werken ten volle tot hun recht. In dit recital maak je kennis met een aantal meesterwerken voor vioolsolo die alle op een of andere manier met elkaar verwant zijn, en kun je door de onderlinge confrontatie nieuwe verbanden leggen, die op het eerste gezicht minder evident zijn. Daarnaast is het recital ook een eerbetoon aan Bach en de verbluffende moderniteit van zijn oeuvre voor vioolsolo, dat door de confrontatie met zijn moderne tegenhangers in een ander daglicht komt te staan.

Luciano Berio, 'Sequenza VIII' voor viool (1976)
De Sequenza VIII van Berio is één van de belangerijkste werken voor vioolsolo van de vorige eeuw, je zou het de Chaconne van de 20ste eeuw kunnen noemen.Berio vatte deze 'Sequenza' expliciet op als een hommage aan Bachs Partita in d (met de beroemde Chaconne). Deze historische referentie maakt van deze compositie een buitenbeentje in de reeks Sequenze. Het werk begint met de toon a (de dominant van d), die op allerlei manieren gevarieerd wordt. Het gaat daarbij om afwisselingen in klankkleur of articulatie, veroorzaakt door technieken als de bariolage of verschillende vormen van accentuering. Tegelijkertijd wordt daardoor een sterk harmonisch centrum gevormd. De harmonische vormgeving staat overigens centraal in aIle 'Sequenze' van Rerio. Verderop in deze compositie horen we een afwisseling tussen snelle loopjes en meer statische passages. Ook de herhaling van een zeer snelle figuur die onderbroken wordt door akkoorden is opvallend. Berio heeft verschillende van zijn 'Sequenze' later uitgebreid tot een werk voor solo instrument en ensemble (in de reeks Chemins). 'Sequenza VIII' voor viool solo groeide echter uit tot de compositie 'Corale' (1981) voor viool en ensemble.

G. Kurtág, Zeichen, Spiele und Botschaften
Zeichen, Spiele und Botschaften
is een soort muzikaal dagboek waaraan György Kurtág in 1989 begon. Die muzikale dagboekminiaturen voor verschillende instrumentale combinaties balanceren tussen heden en verleden en overbruggen twee eeuwen westerse muziekgeschiedenis.
Globaal gezien refereert Kurtágs muzikale taal aan twee grote en ook algemeen heel invloedrijke componisten. Enerzijds bouwt zij verder op de kinderlijke spontaniteit en primitieve oerkracht die vaak terug te vinden is in het werk van Béla Bartók. Anderzijds bedient ze zich van een extreme concentratie van de compositorische arbeid, eigen aan het oeuvre van Anton Webern. Dit vertaalt zich in een intensivering van expressie en schrijfwijze, gekoppeld aan een reductie van middelen zoals bezetting en vorm.

Programma :

  • J.S. Bach, Sarabanda en Ciaccona uit Partita in D-klein BWV1004
  • B. Bartók, Sonate voor Viool solo
  • L. Berio, Sequenza VIII
  • G. Kurtág, Zeichen, Spiele und Botschaften

Tijd en plaats van het gebeuren :

Wibert Aerts : Bach, Bartok, Berio, Kurtag
Woensdag 23 februari 2011 om 20.15 u
Sint-Remigiuskerk Vucht

Dorpsstraat
3630 Vucht-Maasmechelen

Meer info : www.ccmaasmechelen.be en www.wibert-caridad.be

Bron : Tekst Mark Delaere voor deSingel, maart 2010

Extra :
Luciano Berio www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Luciano Berio (1925 - 2003) : Duivelskunstenaar op www.musicalifeiten.nl
György Kurtág op www.arsmusica.be, www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000
Portret van György Kurtág, Yves Knockaert op www.arsmusica.be
Und immer wieder Abschiede. György Kurtágs Botschaften, Peter Bitterli op www.beckmesser.de, 27/09/2001

Elders op Oorgetuige :
Muzikale miniaturen van György Kurtág in Espace Senghor, 6/12/2010
Een uurtje hedendaagse vioolmuziek met Wibert Aerts in deSingel, 10/03/2010
Signs, Games and Messages : muzikaal dagboek overbrugt twee eeuwen westerse muziekgeschiedenis, 13/03/2009

Beluister alleszins het eerste deel uit Luciano Berio's Sequenza VIII



en dit fragment uit Gyorgy Kurtag's Signs Games and Messages, uitgevoerd door violiste Jennifer Stumm

13:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.