17/04/2007

Integrating the recorder

Tomma Wessel 'Integrating the recorder' klinkt als een project met ouderwetse bandopnemers, maar dat is het niet. Wel een project waarin de blokfluit - 'recorder' in het Engels - centraal staat. Wat heeft de blokfluit te bieden aan een componist aan het begin van de 21ste eeuw? Die vraag hebben Champ d'Action en de blokfluitiste Tomma Wessel gesteld aan vijf jonge componisten én aan ervaren rot in het vak Michael Finnissy. De vijf jonge componisten maken allen deel uit van een generatie die uitdrukkelijk invloeden opzoekt van andere disciplines en culturen, componisten die zich vrijelijk bewegen in de wereld van de elektronica, dans, videokunst, enz. Vanuit hun zeer uiteenlopende achtergronden en componeerstijlen beantwoordden ze de vraag van Champ d'Action en Tomma Wessel elk met een nieuwe compositie. Daarvoor konden zij putten uit het boeiende spectrum van instrumenten van Champ d'Action: piano, percussie, contrabas, elektrische en akoestische gitaar en live-electronics worden gecombineerd met de meest uiteenlopende instrumenten van de blokfluitfamilie, van sopranino tot de vierkante subbasblokfluit.

Het compositieproces verliep in nauwe samenwerking met Tomma Wessel in het kader van haar doctoraatsproject aan het Orpheusinstituut Gent en de universiteit van Leiden. Het uitgangspunt was dat de verschillende speeltechnieken voor blokfluit en de integratie ervan in een kamermuziekensemble centraal moesten staan: de componisten werden met andere woorden uitgedaagd om het verrassend brede gamma aan mogelijkheden van de blokfluit te verkennen.
Vorig seizoen werd dit project van blokfluitiste Tomma Wessel succesvol opgestart en creëerde Champ d'Action werken voor ensemble en blokfluit van Jeff Nichols, Matthew Shlomowitz, David Nunezanez , Stefan Prins en Stefan Van Eycken. Tijdens het concert van vrijdag in het Concertgebouw Brugge komt daar nog een creatie van Michael Finnissy bij.

De Britse componist Michael Finnissy (1946) is een van de meest belangrijke muzikale figuren van zijn generatie. Behalve een getalenteerd componist is hij ook een virtuoze pianist en een veelgevraagde dirigent. Als componist toont Michael Finnissy interesse voor uiteenlopende types muziek. Zijn stijl is vaak gekenmerkt door mathematische structuren en een soms complexe zettingswijze die virtuoze vertolkers vraagt (hij wordt tot de New Complexity-stroming gerekend). Maar dit etiket is te eng om zijn stijl samen te vatten en misschien zelfs wat misleidend. Finnissy verzoent die complexe elementen immers vaak met eenvoudige uitganspunten: een paradoxale combinatie die zijn muziek een unieke kwaliteit verleent.
Vermits Finnissy zelf een uitmuntende pianist is, lijkt het logisch dat dit instrument een belangrijke plaats in zijn oeuvre inneemt. Enkele groots opgezette cycli voor piano
solo zijn zonder twijfel sleutelwerken in zijn oeuvre: English County Tunes, Folklore, The History of Photography in Sound. Met dat laatste werk, een monumentale cyclus van vijf en een half uur voor piano solo, heeft Finnissy in 2000 zijn meest betekenisvolle en ambitieuze compositie afgeleverd. Daarnaast schreef hij ook een flink aantal pianoconcerti. Vanzelfsprekend vertolkt Finnissy als pianist regelmatig eigen werken.
Finnissy componeerde heel wat orkestwerken en kamermuziek voor uiteenlopende bezettingen. Naast de piano, neemt ook de vocale muziek een cruciale plaats in bij Michael Finnissy. Het ruime aanbod van vocaal-instrumentale en vocale werken toont zijn interesse voor literaire elementen. Ook religieuze vocale muziek ontbreekt hier niet.
Michael Finnissy doceert compositie aan de Universiteit van Southampton en aan de Royal Academy of Music in Londen. Van 1990 tot 1996 was hij voorzitter van de International Society for Contemporary Music. Tussen 1999 tot 2001 was hij titularis van de KBC-leerstoel Nieuwe muziek aan de afdeling musicologie van de KU Leuven. Als dirigent en componist is hij aan talrijke ensembles en projecten verbonden.

Matthew Shlomowitz (°1975) groeide op in Adelaide in Australië. Hij studeerde aan het Conservatorium van Sydney bij Bozidar Kos, privé bij Michael Finnissy en aan de Universiteit van Stanford waar Brian Ferneyhough zijn doctoraatsthesis superviseerde. Hij was mede-directeur van het Ensemble Offspring in Sydney van 1995 tot 1998 en richtte mee het Brits-Belgische ensemble Plus Minus op in 2003.
De basisidee van Free Square Jazz (voor versterkte blokfluit, elektrische gitaar, contrabas en percussie) is de voortdurende repetitie van dingen die normaal gezien niet herhaald worden. Dingen die van nature uit onstabiel zijn/ impulsief/ vluchtig/ momentaan/ geïnmproviseerd / efemeer (cfr. zoals de sound van Free Jazz), zaken die meestal terug te vinden zijn in een vloeiende context en die nu overgeheveld worden naar een context waarin alles vastgelegd en besloten wordt (made square).

David Nunezanez werd geboren in Caracas, Venezuela. Als componist schreef hij werken voor viool, piano, cello, gitaar, contrabas, evenals kamermuziek, een opera en een pianoconcerto. Als solist en kamermusicus trad hij meermaals op in Venezuela, Zwitserland, België, Frankrijk, Mexico en Chili. Hij is een van de medeoprichters van Black Jackets Company, een groep van vier in Brussel wonende en werkende componisten die nauw samenwerken met een vaste groep muzikanten, dansers en videokunstenaars. 'Bringing back from the Edge' is een werk voor blokfluit, piano, contrabass, gitaar en elektrische gitaar en live elektronics.

Stefan Van Eycken (1975) studeerde musicologie aan de K.U.Leuven en volgde zomercursussen in Engelse literatuur aan de universiteit van Edinburgh en compositie in Avignon (met Marco Stroppa). In 1997 trok hij opnieuw naar Edinburgh om aan het departement musicologie een doctoraat over het werk van Brian Ferneyhough te schrijven. Hij doceerde daar ook analyse en esthetiek van hedendaagse muziek. In oktober 2000 verhuisde hij naar Tokyo met een Japan Foundation Fellowship voor een jaar, om als onderzoeker aan het Kunitachi College of Music aan een boek over de muziek van Yuji Takahashi te werken. Hij woont en werk nog steeds in Tokyo, waar hij tevens nauwe contacten heeft met exponenten van de geïmproviseerde en traditionele muziek (gagaku e.a.), maar brengt geregeld ook tijd door in België, waar hij een Fellowship (het eerste in zijn soort) heeft met het Ictus ensemble.
Stefan Van Eycken over "Clear" (2006) voor blokfluit, elektrische gitaar en contrabas : "Op 25 december 2005 stapte ik in een kleine stad in het noorden van Japan een cd- en videowinkeltje binnen - niet echt op zoek naar iets, meer een kwestie van niet in de sneeuw te moeten wachten op de tram. Tot mijn grote verbazing vond ik daar een opname die Derek Bailey (één van mijn muzikale helden) met een handvol japanse improvisatoren gemaakt had in 1978. De volgende dag - wachtend op mijn vlucht terug naar Tokyo - vernam ik dat rond het moment dat ik zijn "Duo & Trio Improvisation" uit dat winkeltje haalde, Bailey overleden was in Clapton, Londen. Waarom is niet precies duidelijk, maar eens terug thuis, besloot ik om te herbeginnen aan het stuk voor blokfluit, elektrische gitaar en contrabas waar ik al een tijd aan het werken was. Misschien wel omdat muziek, voor mij althans, nu Derek Bailey er niet meer is, niet echt hetzelfde is en kan zijn."

Programma :
  • Stefan Prins, Memory Space II
  • Michael Finnissy, Halbnackt (wereldcreatie)
  • Matthew Shlomowitz, Free Square Jazz
  • Stefan Van Eycken, Clear
  • David Nunezanez, Bringing back from the edge
Tijd en plaats van het gebeuren :

Champ d'Action en Tomma Wessel : Integrating the recorder
Vrijdag 20 april 2007 om 20.00u

Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.champdaction.be

Bronnen :
Tekst Maarten Beirens voor deSingel, 15 september 2004
www.champdaction.be

Componisten :
Stefan Prins : www.muziekcentrum.be en www.champdaction.be
Michael Finnissy : www.ump.co.uk/finnissy.htm
Matthew Shlomowitz : www.shlom.com
Stefan Van Eycken : www.arts.kuleuven.be/matrix, www.muziekcentrum.be en www.champdaction.be

Van dit project verschijnt eerstdaags een cd-opname in de reeks ARCHIVE SERIES van Champ d'Action. Deze opname kwam tot stand met de steun en medewerking van het Orpheus Instituut.

Elders op Oorgetuige :
Het Collectief verkent kleuren- en klankenrijkdom van de instrumenten (Stefan Van Eycken, (Just like) starting over ), 15/03/2007
Middagconcert Agartha en Thelema Trio ( Stefan Prins, Erosie (Memory space I) ), 27/02/2007

16:45 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

De commentaren zijn gesloten.